Η κυβερνητική κωλοτούµπα στο θέµα τού λιθάνθρακα είναι µια νίκη των πολιτών, αλλά ο αγώνας τού Αλιβερίου για µια καθαρή ζωή έχει ακόµα δρόµο.
της Μυρτώς Μπολώτα
Στο Αλιβέρι τής Εύβοιας, στον οικισµό Μυλάκι, ο οποίος βρίσκεται κυριολεκτικά ανάµεσα στην τσιµεντοβιοµηχανία τής ΑΓΕΤ και τον πετρελαϊκό σταθµό τής ΔΕΗ, υπάρχει ένα παραλιακό κτήµα –στη θέση «Στάχτες», θα εξηγήσουµε παρακάτω από πού έλκει το όνοµά του– 185 περίπου στρεµµάτων. Το οικόπεδο ανήκει στον Δήµο Ταµυναίων (Αλιβερίου) έπειτα από δωρεάν παραχώρηση της Κτηµατικής Υπηρεσίας Δηµοσίου (ΚΕΔ) στις 10 Φεβρουαρίου 2004. Με τον όρο, όµως, ο Δήµος να κατασκευάσει αθλητικές εγκαταστάσεις, σχολείο και να δηµιουργήσει κοινόχρηστο πράσινο. Και αυτά µέχρι τις 10 Φερουαρίου 2009. Στην περίπτωση που ο Δήµος δεν εκπλήρωνε τις υποχρεώσεις του, το οικόπεδο θα επανερχόταν στην κυριότητα του Δηµοσίου. Αυτό ακριβώς το κτήµα εποφθαλµιά η ΔΕΗ για την κατασκευή λιθανθρακικής µονάδας ισχύος 800MW. Η ΚΕΔ αντιµετωπίζει θετικά, όπως φαίνεται και από επιστολές της προς τη ΔΕΗ, την κατασκευή τής µονάδας, ενώ η ίδια η ΔΕΗ εντάσσει την εν λόγω µελλοντική λιθανθρακική µονάδα στο επιχειρηµατικό της πλάνο (Οκτώβριος 2008), παρ’ όλο που δεν έχει την κυριότητα του κτήµατος.
Το µέτωπο του λιθάνθρακα, όπως µπορείτε να φανταστείτε, είναι το σύνηθες. Ξεκινά από τη ΔΕΗ, η οποία τάζει µέσω περιοδευόντων κορυφαίων στελεχών της καινούργια σπίτια και εκατοµµύρια στους κατοίκους τού οικισµού. Αµέτοχο δεν µένει και το περιφερειακό γραφείο Εύβοιας της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗΠ, το οποίο σηµειώνει ότι η εν λόγω µονάδα θα είναι υπερσύγχρονης αντιρρυπαντικής τεχνολογίας και θα συµβάλλει στη µείωση της ρύπανσης στη χώρα µας και ειδικότερα στο Αλιβέρι. Περνά στον νοµάρχη Εύβοιας, Αθ. Μπουραντά, ο οποίος επί µήνες εµποδίζει τη συζήτηση στην ολοµέλεια του Νοµαρχιακού Συµβουλίου. Συνεχίζει στη δήµαρχο Αικ. Καράπα, η οποία µε παρελκυστικές πρακτικές καθυστερεί την ανάπλαση της περιοχής παρά την οµόφωνη απόφαση του Δηµοτικού Συµβουλίου περί µη παραχώρησης του κτήµατος και κατά της κατασκευής τής νέας µονάδας. Ενώ στη φετινή ηµέρα περιβάλλοντος, ο διευθύνων σύµβουλος της ΔΕΗ κ. Αθανασόπουλος, σε στενό κύκλο και εµποδίζοντας εκπροσώπους πολιτών και δηµοσιογράφους να παρευρεθούν, ανακοινώνει τη δηµιουργία τής µονάδας. Παρόντες σε αυτό τον «στενό κύκλο» οι βουλευτές τού Νοµού κ.κ. Μαρκόπουλος και Κεδίκογλου, καθώς και ο πολιτευτής κ. Πιπεριάς, οι οποίοι, σηµειωτέον, στο συλλαλητήριο του Μαντουδίου διατράνωναν την αντίθεσή τους στον λιθάνθρακα. Καλά θυµάστε, το επίσηµο ΠΑΣΟΚ έχει ταχθεί κατά της καύσης λιθάνθρακα…
Οι πολίτες αντιδρούν και καταφέρνουν να δηµιουργήσουν ένα εξαιρετικά ευρύ µέτωπο που περιλαµβάνει περιβαλλοντικές και οικολογικές οµάδες, εξωραϊστικούς συλλόγους, συλλόγους γονέων και κηδεµόνων, εµποροβιοτέχνες, αλιείς κ.λπ. Στον αγώνα τους µεγάλο ρόλο παίζει και η πανελλαδική αντίδραση και δικτύωση ενάντια στις λιθανθρακικές µονάδες, η οποία έχει µαταιώσει ήδη τις µονάδες σε Καβάλα και Αλµυρό και έχει παρεµποδίσει την αδειοδότηση των µονάδων στην Αντίκυρα, το Μαντούδι, τον Αστακό και τη Λάρυµνα.
Την τελευταία, στην κυριολεξία, στιγµή η δήµαρχος εγκαθιστά στο διαφιλονικούµενο κτήµα δύο µικρούς οικίσκους και ξεκινά τις προκαταρτικές εργασίες για το γήπεδο. Οι ηµεροµηνίες όµως τρέχουν και ο κίνδυνος να χαθεί το κτήµα ορατός. Οι πολίτες µε την υποστήριξη της Greenpeace οργανώνουν δεντροφύτευση την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου. Τα ξηµερώµατα της Κυριακής επιχειρείται εµπρησµός τού Δηµαρχείου ενώ την αµέσως επόµενη µέρα οι κάτοικοι αντικρίζουν σπασµένα και ξεριζωµένα τα 600 δέντρα που µόλις είχαν φυτέψει!
Το θέµα παίρνει δηµοσιότητα και οι αντιδράσεις κορυφώνονται. Και ξαφνικά, στις 10 Φεβρουαρίου ο υπουργός Ανάπτυξης κ. Χατζηδάκης δηλώνει σε συνέντευξη Τύπου: «Θέλω να είµαι σαφής, η κυβέρνηση δεν θα προχωρήσει το πρόγραµµα ίδρυσης µονάδων λιθάνθρακα. Θα συζητήσουµε άµεσα στο Συµβούλιο Εθνικής Ενεργειακής Στρατηγικής (ΣΕΕΣ) τις εναλλακτικές µεθόδους µε έµφαση στο φυσικό αέριο και τις ανανεώσιµες πηγές»(!!!) Με σεµνό τρόπο η ΔΕΗ αναγκάζεται να προσαρµοστεί στη νέα κατεύθυνση του ενεργειακού σχεδιασµού, ενώ το ΣΕΕΣ, το οποίο εντελώς πρόσφατα είχε δηµοσιοποιήσει το µακροχρόνιο ενεργειακό σχεδιασµό του υπερθεµατίζοντας τη χρήση λιθάνθρακα και προτρέποντας το άνοιγµα της συζήτησης για τα πυρηνικά, κάνει µια απίστευτη κωλοτούµπα… Η µόνη αρχή που βγαίνει στα κεραµίδια είναι η Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ), η οποία, σε ηµερίδα τού Εµπορικού και Βιοµηχανικού Επιµελητηρίου Αθήνας (11/2/2009), διά του αντιπροέδρου της κ. Πανάγου υποστηρίζει: «Κάθε πολιτεία που σέβεται τους πολίτες της δεν µπορεί να αποδέχεται τη δαιµονοποίηση κάποιων µορφών ενέργειας». Για να πάρει πάσα στη συνέχεια ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ κ. Μίχαλος: «Παρά το µικρό της µέγεθος, η ελληνική αγορά παρουσιάζει µεγάλες προοπτικές, λόγω και της γεωγραφικής της θέσης και των µεγάλων διεθνών ενεργειακών συµφωνιών και έργων που εξελίσσονται παράλληλα. Η δηµιουργία συµµαχιών µε δυνάµεις τής ευρωπαϊκής αγοράς και ο εξωστρεφής προσανατολισµός, σε συνδυασµό µε τη βελτίωση του θεσµικού περιβάλλοντος, µπορεί να αποτελέσει το κλειδί για τη δυναµική ανάπτυξη της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα µας». Ενεργειακή επάρκεια για το 2009 έχουµε, όπως µας διαβεβαιώνει η ΔΕΗ, εκλογολογία υπάρχει έντονη, πού να τρέχεις τώρα να τα βάζεις µε το πλήθος των διαµαρτυρόµενων πολιτών. Κάνε µια στροφούλα, προς το παρόν, ξεκίνα έναν διάλογο να βρίσκεται, να έχεις το κεφάλι σου ήσυχο…
Αν τα παραπάνω είναι η διήγηση των γεγονότων µε µια µάλλον σκωπτική διάθεση, η πραγµατικότητα των κατοίκων τού Αλιβερίου είναι µάλλον ζοφερή. Η πρώτη εξόρυξη λιγνίτη στην περιοχή πραγµατοποιήθηκε το 1873. Το 1917 ιδρύθηκε η «Ανώνυµος Εταιρεία Ανθρακωρυχείων Αλιβερίου» η οποία εκµεταλλευόταν τα κοιτάσµατα για την παραγωγή καυσίµου για βιοµηχανική χρήση. Η βιοµηχανική ανάπτυξη της περιοχής µεγιστοποιείται µε την εγκατάσταση λιγνιτικού σταθµού ηλεκτροπαραγωγής τής ΔΕΗ (1953), ο οποίος, στη συνέχεια, περνά στο πετρέλαιο. Στα χρόνια της µεταπολίτευσης πολλές βιοµηχανικές µονάδες αλλά και η τσιµεντοβιοµηχανία ΑΓΕΤ Ηρακλής εγκαθίστατανται κυριολεκτικά ανάµεσα στα σπίτια, µιας και ποτέ δεν εκπονήθηκε χωροταξικός σχεδιασµός. Το διαφιλονικούµενο κτήµα ονοµάζεται «Στάχτες» γιατί εκεί η ΔΕΗ εναπόθετε τις στάχτες τού εργοστασίου της…
Η συστηµατική µελέτη για τη συγκέντρωση µικροσωµατιδίων ξεκίνησε µόλις τον Ιούνιο του 2008 από τον καθηγητή τού ΕΜΠ κ. Αλέξη Παπαγιάννη. Μόνο τον Αύγουστο καταγράφηκαν υπερτετραπλάσιες συγκεντρώσεις από τα προτεινόµενα όρια στα PM 2,5, τα οποία αποκαλούνται και «φονικά» µικροσωµατίδια αφού λόγω της µικρής δια-
µέτρου τους εισχωρούν στις κυψελίδες των πνευµόνων και περνούν στο αίµα. Ταυτόχρονα, τα στοιχεία από το Κέντρο Υγείας δείχνουν ότι την ίδια περίοδο είχαµε και έξαρση σε πνευµονοπάθειες και καρδιακά επεισόδια. Σύµφωνα µε µελέτη τού ΑΠΘ, στην περιοχή κολύµβησης του Αλιβερίου οι τιµές τού νικελίου ανέρχονται σε 84 µικρογραµµάρια/λίτρο θαλασσινού νερού, ενώ στην περιοχή παλαιών αποθέσεων φτάνει στα 194 µικρογραµµάρια, µε όριο τα 74. Παλιότερη έρευνα του Πανεπιστηµίου Πατρών στην παράκτια ζώνη τού Αλιβερίου, εντόπισε αυξηµένες συγκεντρώσεις νικελίου, καδµίου, µολύβδου και χρωµίου.
Πρόκειται, λοιπόν, για µια περιοχή όπου η ανεξέλεγκτη χωροθέτηση και λειτουργία βιοµηχανικών εγκαταστάσεων έχουν επιφέρει τεράστια δεινά και βλάβες τόσο στη ζωή και την υγεία των κατοίκων όσο και στο περιβάλλον. Η επιπλέον χωροθέτηση µιας λιθανθρακική µονάδας θα επιβαρύνει ακόµα περισσότερο την ήδη επιβαρυµένη κατάσταση, µιας και ο λιθάνθρακας είναι 10% πιο ρυπογόνος από το πετρέλαιο και 85-90% πιο ρυπογόνος από το φυσικό αέριο. Η σύγχρονη αντιρρυπαντική τεχνολογία (δέσµευση και αποθήκευση άνθρακα) βρίσκεται σε πειραµατικό στάδιο και δεν έχει βιοµηχανική εφαρµογή, ενώ κολοσσοί όπως η Shell και η BP εγκατέλειψαν σχετικά προγράµµατα λόγω υπέρµετρου κόστους. Επιπλέον, τα δισεκατοµµύρια ευρώ που απαιτούνται γι’ αυτή θα µπορούσαν να διοχετευθούν στην έρευνα για τις ανανεώσιµες πηγές. Τα εναποµείναντα παγκόσµια κοιτάσµατα λιθάνθρακα είναι χαµηλότερης ποιότητας και κατά συνέπεια θα πρέπει να ενταθεί η εκµετάλλευση του καυσίµου προκειµένου να διατηρηθεί η παραγωγή στα ίδια επίπεδα. Ένα τέτοιο σενάριο θα προκαλέσει αύξηση των εκποµπών διοξειδίου τού άνθρακα κατά 60%. Λένε όµως ότι είναι ένα φτηνό καύσιµο. Τον Σεπτέµβριο του 2008 η τιµή τού λιθάνθρακα υπερδιπλασιάστηκε, ενώ τεχνηέντως δεν υπολογίζεται η δαπάνη για την αγορά δικαιωµάτων εκποµπής αερίων τού θερµοκηπίου, όπως επιβάλλεται από την ευρωπαϊκή νοµοθεσία. Σύµφωνα µε την Greenpeace, «ένας ανθρακικός σταθµός ισχύος 600MW µε υπερσύγχρονα συστήµατα αντιρρύπανσης και υψηλή απόδοση 43% επιβαρύνεται έως και 130 εκατ. ευρώ ετησίως» για την αγορά δικαιωµάτων.
Αφήσαµε το τραγικότερο όλων για το τέλος. Το 85% των παγκόσµιων κοιτασµάτων άνθρακα βρίσκεται σε µόλις 6 χώρες (ΗΠΑ, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Αυστραλία, Νότια Αφρική). «Την περίοδο 2000-7, µόνο στην Κίνα πέθαναν 44.500 ανθρακωρύχοι. Ανεπίσηµες πηγές ανεβάζουν τον αριθµό αυτό στο τετραπλάσιο. Στα τραγικά αυτά νούµερα δεν περιλαµβάνονται οι νεκροί των άλλων χωρών, ούτε βέβαια οι δεκάδες χιλιάδες καρκινοπαθείς και ασθενείς από τις απαράδεκτες συνθήκες που επικρατούν στα ανθρακωρυχεία. «Η ανθρακική κιλοβατώρα έχει πολύ µεγαλύτερο κόστος απ’ ό,τι φαντάζονται ορισµένοι» (Greenpeace).
το άρθρο αναρτύθηκε την Παρασκευή 6 Μαρτίου 2009 στη Γαλέρα.
σελίδα 
Περισσότερα... »
